تست‌زنی چیست و چرا حیاتی است؟

تقریبا تمام کنکوری‌ها متوجه شده‌اند که بدون تست‌زنی نمی‌توانند در کنکور موفق شوند، ولیکن اکثر آنها نمی‌دانند که تست‌زنی، انواع زیادی دارد که هر نوع آن مخصوص و منحصر به یک بازه زمانی خاص است و اگر اشتباها در جای دیگری استفاده شود کاملا نتیجه معکوس می‌دهد .

تست‌زنی یک مدل یادگیری فعال است که نیازمند مطالعه مطلوب می‌باشد. دانش‌آموزان برای موفقیت در تست‌زنی، باید ابتدا مطالب درسنامه را به خوبی مطالعه کرده و به آن‌ها مسلط باشند. تصور اشتباهی که برخی دانش‌آموزان دارند این است که تست‌زنی را جدای از مطالعه می‌دانند، در حالی که تست‌زنی از مهم‌ترین مراحل مطالعه محسوب می‌شود .

۳ نوع اصلی تست در کنکور

بر اساس منابع معتبر مشاوره تحصیلی، انواع تست کنکور به ۳ دسته اصلی تقسیم می‌شوند :

 تست آموزشی (Educational Tests)

تست آموزشی چیست؟

تست آموزشی به تست‌هایی گفته می‌شود که صرفاً برای تکمیل یادگیری مطالب درسی می‌باشد. به عبارت دیگر، تست آموزشی تثبیت‌کننده مطالب در ذهن شماست. برخی از دانش‌آموزان نیز، تازه بعد از انجام تست‌های آموزشی، مطالب درس را به خوبی یاد گرفته و به آن مسلط می‌شوند .

خیلی ساده‌تر بگویم، تست آموزشی مثل همان مربی باشگاهی است که میله خالی را دستتان می‌دهد و می‌گوید: «فقط می‌خواهیم شروع کنیم. اصلاً نیازی نیست وزنه‌بردار المپیکی بشی!» .

ویژگی‌های تست آموزشی

1.  زمان انجام: بلافاصله پس از مطالعه هر مبحث
2. هدف: تثبیت و آموختن نکات درس
3. درصدگیری: انجام نمی‌شود
4. زمان: اهمیتی ندارد و نباید زمان بگیرید
5. تعداد سوالات: حداقل نصف تست‌های کتاب
6. تحلیل: پس از حل هر تست دقیق تحلیل می‌شود

چگونه تست آموزشی بزنیم؟

مرحله ۱: بلافاصله پس از مطالعه هر مبحث، تست‌های مربوط به همان مبحث را حل کنید .

مرحله ۲: اگر سوالی را غلط زدید، مراحل زیر را طی کنید :

1. مجدداً به حل سوال بپردازید تا مطمئن شوید که پاسخ غلط از روی عدم تمرکز نبوده است

2. اگر باز هم به جواب غلط رسیدید، به پاسخنامه مراجعه کنید

3. ریشه‌یابی کنید که مشکل از کجا بوده است

4. نکته جدید را یادداشت کنید

5. پس از تسلط، مجدداً سوال را حل کنید

مرحله ۳: پس از حل هر تست، حتماً پاسخنامه را به دقت مطالعه کنید و روش‌های حل را بررسی نمایید. درست‌خوانی پاسخنامه، نیمی از مسیر یادگیری است .

بهترین زمان تست آموزشی

همه اساتید کنکور معتقدند، بهترین زمان تست آموزشی بلافاصله پس از مطالعه هر مبحث است تا مطالب تازه آموخته شده را به صورت عملی به کار ببرید و نقاط ضعف خود را به سرعت شناسایی کنید .

نکات طلایی تست آموزشی

•  زمان را کنار بگذارید، فعلاً فقط یادگیری مهم است
•  سؤالات سخت را جا نیندازید، یادگیری آنجاست
•  با تست‌های غلط خودت را اذیت نکن، فقط یاد بگیر
•  نکته‌های جدید را شکار کن و بیار توی دفتر

تست تسلطی یا مفهومی (Mastery Tests)

تست تسلطی چیست؟

تست تسلطی که با نام تست مفهومی هم شناخته می‌شود، پس از تست آموزشی و برای تسلط بیشتر و درک عمیق‌تر مفاهیم درس به کار می‌رود. بعد از حل تست آموزشی و تسلط نسبی روی درس به سراغ این نوع تست می‌روید تا تسلط خود را افزایش دهید .

یکی از اهداف تست‌های مفهومی، مرور کردن درس می‌باشد. یعنی به جای خواندن دوباره کتاب، تست‌های مفهومی می‌زنید و متناسب با آن تست‌ها، قسمت‌هایی که فراموش کردید را از کتاب مطالعه می‌کنید .

ویژگی‌های تست تسلطی

1.  زمان انجام: با فاصله بیشتری از مطالعه (۳ روز بعد، مرور هفتگی، قبل از آزمون)
2. هدف: افزایش سرعت و حضور ذهن
3. درصدگیری: انجام می‌شود
4. زمان: باید زمان محدودی برای حل سوالات در نظر بگیرید
5. تعداد سوالات: حداقل یک دهم تست‌های کتاب (۱۵ تا ۳۰ تست)
6. تحلیل: بعد از اتمام آزمون تحلیل مختصر انجام می‌شود

بهترین زمان استفاده از تست تسلطی

• قبل از آزمون

• قبل از مطالعه مبحث جدید

• ۳ روز پس از آموزش

• به هنگام مرور هفتگی

• به هنگام مرور ماهانه

• دوران جمع‌بندی به صورت مبحثی

نکات مهم تست تسلطی

•  در این نوع تست‌زنی، زمان و درست و غلط بودن تست‌ها مهم نیست. اگر تستی را غلط زدید ناراحت نشوید .
•  باید به خودتان زمان کافی داده و به ذهن خود اجازه دهید تا تست‌ها را تحلیل کند .
•  اگر برای هر تست ۵ تا ۱۰ دقیقه زمان داشتید و نتوانستید آن را حل کنید، ناامید نشوید و پاسخنامه را بخوانید و دوباره برگردید به سراغ سوالات .
•  در صورت درست جواب دادن به تست‌ها، دوباره باید به سراغ پاسخنامه بروید و دقیق آن را مطالعه کنید تا ملکه ذهنتان شود .

 تست سنجشی (Assessment Tests)

تست سنجشی چیست؟

تست سنجشی یا ارزیابی برای تعیین سطح شما به کار می‌رود. در واقع شما پس از مطالعه کامل مطالب کتاب درسی و درسنامه، شروع به حل تست آموزشی می‌کنید تا بر مطالب احاطه بیشتری پیدا کنید، سپس در مرحله بعدی سراغ تست سنجشی می‌روید تا به محک دانسته‌های خود بپردازید .

تست‌های سنجشی در مسیر کنکور نقش «مبارزه با غول آخر» را ایفا می‌کنند .

ویژگی‌های تست سنجشی

1. زمان انجام: با فاصله زمانی بیشتری از مطالعه (پس از تسلط کامل)
2. هدف: افزایش سرعت انتقال و حضور ذهن و جامعیت ذهنی
3. درصدگیری: حتماً انجام می‌شود
4. زمان: حتماً باید زمان‌دار باشد (به ازای هر تست ۱ دقیقه)
5. تعداد سوالات: متناسب با تعداد تست‌های کنکور (مثلاً ۳۵ تست شیمی در ۳۵ دقیقه)
6. تحلیل: پس از اتمام همه تست‌ها تحلیل و رفع اشکال انجام می‌شود

چه مواردی در تست سنجشی ارزیابی می‌شود؟

1.  تسلط بر مباحث خوانده شده: باید حداقل یک فصل کامل را مطالعه کرده و بر آن مسلط باشید .
2.  سرعت تست‌زنی: برای حل هر تست سعی کنید به طور میانگین یک دقیقه به خود فرصت پاسخگویی بدهید .
3. میزان بی‌دقتی: با تکرار شرایط شبیه‌سازی شده، یاد می‌گیرید چگونه با وجود زمان کم و استرس از بی‌دقتی اجتناب کنید .
4. توانایی کنترل استرس: با تمرین تکنیک‌های مدیریت زمان در تست سنجشی، استرس خود را کنترل کنید .

بهترین زمان برای تست سنجشی

مراحل حل تست سنجشی

مرحله ۱: انتخاب مباحث کلیدی – مباحثی که کاملاً به آنها تسلط دارید انتخاب کنید.

مرحله ۲: تنظیم زمان – تعداد تست‌ها را مشخص کنید و بر اساس آن زمان بگیرید.

مرحله ۳: تست‌زنی بدون توقف – مثل یک دونده ماراتن، بدون توقف حرکت کنید. تست‌های آسان را اول بزنید.

مرحله ۴: درصدگیری – پس از اتمام زمان، درصد خود را محاسبه کنید.

مرحله ۵: تحلیل نتایج – مثل یک کارآگاه، نتایج را بررسی کنید.

مرحله ۶: تحلیل کامل و یادداشت‌برداری – تست‌های غلط و نزده را تحلیل کنید و نکات را یادداشت بردارید.

جدول مقایسه ۳ نوع تست

فهمیدی چه تست‌هایی تو انتظارت هست، اما یه لایه‌ی عمیق‌تر از موفقیت وجود داره! چرا بعضی‌ها با همین تست‌ها رتبه‌ی برتر می‌شن و بعضی‌ها نه؟ رمزِ موفقیت اون‌ها توی ۱۰ ویژگی مشترک پنهان شده.

برای اینکه آینه‌ی عملکرد قهرمانان رو ببینی، همین الان کلیک کن.

5 تکنیک طلایی تست‌زنی کنکور

تکنیک ۱: تکنیک ضربدر و منها

هنگام تست‌زنی بعد از مطالعه هر سوال و گزینه‌ها، سه حالت رخ می‌دهد :

✅ اگر پاسخ درست را متوجه شدید، گزینه را وارد پاسخنامه کنید
✅ اگر سوال وقت‌گیر بود یا شک داشتید، کنار سوال علامت ضربدر بگذارید
✅ اگر قادر به پاسخگویی نبودید، کنار سوال علامت منها بگذارید

تکنیک ۲: تکنیک زمان‌های نقصانی

در این تکنیک، برای پاسخگویی به هر مبحث مدت زمان مشخصی را در نظر بگیرید و بعد از اتمام، زمانی را برای مرور ذخیره کنید .

تکنیک ۳: تکنیک سوالات شک‌دار

بهترین کار هنگام مواجهه با تست‌های شک‌دار این است که به دانش خود در آن مبحث مراجعه کنید. اگر مبحث را مطالعه کرده‌اید، روی گزینه‌ها بیشتر فکر کنید و گزینه مطمئن‌تر را انتخاب کنید .

تکنیک ۴: حفظ آمادگی در تست‌زنی

مهم‌ترین کار برای موفقیت، مکتوب کردن راه‌حل خودتان برای هر تست است. روش‌هایی که خودتان ابداع کرده‌اید را یادداشت کنید تا هنگام مواجهه با سوالات مشابه از آنها استفاده کنید .

تکنیک ۵: عدم استفاده زودهنگام از پاسخنامه

هرگز سریع به سراغ پاسخنامه نروید. با خواندن زودهنگام پاسخنامه، فقط پاسخ را به حافظه کوتاه‌مدت می‌سپارید و هفته بعد نمی‌توانید به همان سوال پاسخ دهید .

کانون فرهنگی آموزشی قلم چی معتبرترین مرکز آموزشی کشور، با برگزاری آزمون‌های برنامه ای استاندارد، و بازخوردهای سازنده از عملكرد شما، مهمترين ابزار برای رسيدن به موفقيت در مدرسه و كنكور می باشد.

ثبت نام در آزمون های برنامه کانون قلم چی

سوالات متداول

❓ چند نوع تست داریم؟

سه نوع اصلی: تست آموزشی، تست تسلطی (مفهومی) و تست سنجشی .

❓ بهترین زمان تست آموزشی چه موقع است؟

بلافاصله پس از مطالعه هر مبحث .

❓ تست سنجشی را چند وقت یک بار انجام دهیم؟

پایان هر ماه، سه ماه مانده به کنکور، یک ماه آخر، و هر هفته پس از تست آموزشی .

❓ برای تست تسلطی چند تست مناسب است؟

۱۵ تا ۳۰ تست .

❓ آیا تست سنجشی نمره منفی دارد؟

در تست سنجشی خانگی نمره منفی محاسبه نمی‌شود، اما در آزمون‌های آزمایشی و کنکور نمره منفی وجود دارد.

❓ تفاوت تست آموزشی و سنجشی چیست؟

تست آموزشی برای یادگیری و بدون زمان است، اما تست سنجشی برای ارزیابی و با زمان مشخص انجام می‌شود .

منابع معتبر:

• الورتبه – انواع تست کنکور

• باکلاس – تفاوت تست آموزشی و تست سنجشی

• مدرسه آلفا – تست آموزشی و تست سنجشی

• مهر و ماه – تفاوت تست‌زنی آموزشی با سنجشی